Çernobil’deki Nükleer Felaketten Bitkiler Nasıl Sağ Çıktı ?

HABER

Written by:

Bitkisel dokular da hayvansal dokular gibi kanserli doku davranışı sergileyebilirler ancak bitkiler bu nedenle ölmüyor. Peki bitkileri hayatta tutan şey ne?

Çernobil denince herkesin aklına nükleer reaktörde yaşanan facia geliyor. Son dönemde popüler olan mini diziyle birlikte Çernobil yeniden gündem oldu. 2600 kilometrelik boşaltılmış bölgede yaşam yeniden ortaya çıkıyor. Bölgedeki ilk yaşam belirtisi ise bitkiler oldu.

Bitkiler de insanlar gibi kanser olabilirler fakat kanserden ölen bir bitkiye şuana kadar rastlanılmadı. Bunun bir çok sebebi var aslında.

İlk olarak bitkiler mobil canlılar değildirler yani elleri, kolları ve ayakları yok bir yerden başka bir yere gidemezler haliyle kendilerine uygun çevreye gidemeyen bitkiler, kendilerini çevreye uyumlu hale getiriyorlar.

Bu oryantasyon durumu, yaprak şekli değiştirmekten kök uzunluğunu uzatıp kısaltmaya kadar çeşitli şekillerde olabiliyor. Radyasyonun en yoğun olduğu bölgelerde bile bitki yaşamı 3 yıl içerisinde yeniden ayaklandı. 

Çernobil’de yayılan parçacıklar, dengesiz ve yüksek enerjiliydi. Bu parçacıklar da canlı hücrelerindeki mekanizmalara etki ediyordu. Çoğu kısım kendini yenileyebilme yeteneğine sahip olsa da DNA’ların zarar görmeleri halinde tamiri mümkün olmuyor.

Tamamen zarar gören DNA’lara sahip hücreler ölüyor. Kısmen zarar gören DNA’lar ise kendilerini tamamlamaya çalışıyor. Sonuç olarak mutasyonlar meydana geliyor. Bu mutasyonlar da kontrolsüzce büyüyen, bölünen ve yayılan hücreler oluşturuyor yani kanseri meydana getiriyor.

Hayvanlarda bu durumun oldukça ölümcül olmasının sebebi, kompleks yapılarında her hücrenin oldukça karmaşık ve özel yapısının olması. Bu karmaşık makinede her organ, her doku ve her hücre belli bir amaca ve genelde de sadece o amaca hizmet ediyor. Bitkiler ise organik anlamda çok daha esnek yapıdadır. Bir hücrenin aldığı bilgi, diğer hücrelere de iletiliyor ve bitki ona göre yaşamayı sürdürüyor. 

Kaldı ki bitki hücreleri, birbirlerinin görevini de üstlenebiliyor. Bir dalı fide olarak ekip yeni bir ağaç yetiştirdiğinizde, o dal teknik olarak kök ve gövdeye ayrılıyor. Bitkiler, ölen ya da zarar gören hücreleri çok daha çabuk yeniliyor. Ayrıca zarar gören hücredeki bozuk yapı, hücre duvarlarından geçmekte çok zorlanıyor. Bitkiler de zararlı dokuyu kendi yapılarından çıkarıp yalıtmanın bir yolunu buluyor. 

Dünya’nın oluştuğu, yaşamın ilk ortaya çıkmaya başladığı dönemlerde çok daha ciddi ibir radyasyon problemi vardı. Bitkiler de bu duruma uyum sağlayacak şekilde hareket etmişti. Çernobil sonrasında da benzer bir mekanizma devreye girmiş, bitkiler atalarından kalma özelliklerini yeniden kullanmış olabilir. Bazı bitkilerin DNA’larını radyasyondan koruyacak değişimler geçirdi.

En önemli ve asıl konu ise insanların olmaması, çevreye etki etmemeleri Çernobil’i şu anda Avrupa’nın en büyük doğal rezervlerinden biri haline getirdi. İnsanlar, bölgenin doğasına ve canlılarına nükleer reaktörden daha fazla hasar veriyordu.

Paylaşmak önemsemektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir