Koronavirüs Hakkında Bilinmesi Gerekenler Ve Sık Sorulanlar

HABERSAĞLIK

Written by:

Coronavirüs nedir?

2019 yılının Aralık ayında, Çin’de birdenbire sebebi açıklanamayan zatürre olguları ortaya çıkmaya başladı. Yapılan araştırmalar, bu zatürre vakalarının daha önceden tanımlanmamış yeni bir tip coronavirüs (coronavirus) olduğunu ortaya çıkardı. Virüsün bu formuna, 2019 yılında ortaya çıktığı için, Coronavirus 2019 yani COVID-19 denildi. 

Coronavirüs aslında, hayvanlarda bolca rastlanan bir virüstür. Son zamanlarda hastalığa neden olan virüsün kaynağının, ise Çin’in Wuhan kentinde bulunan Huanan deniz ürünleri pazarı olduğu düşünülmektedir. Önce hayvandan insana bulaşan virüsün insandan insana da yayılabildiği zamanla anlaşılmıştır. 

Gündeme son salgın ile birlikte gelse de esasında coronavirüsler, farklı tipleri olan geniş bir virüs grubudur. Genetik materyal olarak RNA taşır, hatta RNA taşıyan virüsler arasında en büyük genoma sahip olan virüs gurubudur. Coronavirüs, zarflı bir virüstür ve zarfının etrafından dışarıya doğru diken (spike) şeklinde çıkıntılara sahiptir. Bu yapı, ona elektron mikroskobu altında bakıldığında kraliyet tacı şeklinde bir görüntü verir. Bu nedenle de, virüse Latince kraliyet tacı anlamına gelen Corona ismi verilmiştir. 

Coronavirüslerin farklı tipleri, farklı rahatsızlıklara neden olur. Örneğin bazı coronavirüsler, sindirim sistemi (gastrointestinal) rahatsızlıklarına neden olurken, bazıları ise solunum sistemi ile ilgili şikayetleri beraberinde getirir. Solunum rahatsızlıklarına neden olan coronavirüsler de kendi aralarında farklılık gösterir. Bazı enfeksiyonlarda sadece nezle kadar hafif semptomlar gözlenirken, bazı kişilerde zatürreye varan sonuçlar ortaya çıkar. Bununla beraber, coronavirüsler, tarihteki üç örneği dışında genelde hafif semptomlar gösterir. Örneklerden ilki yine Çin’de 2003 senesinde gözlenen İngilizce ‘Severe Acute Respiratory Syndrome – Ciddi Akut Solunum Sendromu’ kelimelerinin kısaltması olan SARS coronavirüsüdür. 2012 senesinde ise, bu sefer Suudi Arabistan’da ‘Middle East Respiratory Syndrome – Orta Doğu Solunum Sendromu’ olarak adlandırılan MERS coronavirüsü ortaya çıkmıştır. Son olarak da, şu anda dünya üzerinde hızla yayılmakta olan 2019 n-CoV (2019 Novel Coronavirus, 2019 Yeni Coronavirüsü) ortaya çıkmıştır. Bütün bu örneklenen coronavirüsleri ciddi semptomlara yol açar, hatta ölümle sonuçlanabilir. 

Coronavirüslerin hayvandan insana aktarılması da – ilk defa gözlenmemiştir. SARS hastalığının, Asya’da yaşayan bir kedi türü olan Misk (Civet) kedisinden insana bulaştığı düşünülmektedir. MERS ise Orta Doğu’da çok yaygın ve insanlarla yakın temas halinde bulunan, deveden insanlara yayılmıştır. 2019 coronavirüsünün ise hayvan pazarından alınan yarasaların ya da pangolin isimli egzotik bir hayvanın tüketilmesiyle insanlara bulaştığına dair yaygın bir kanı mevcuttur. Bununla birlikte, bu bilgi Dünya Sağlık Örgütü tarafından henüz doğrulanmamıştır. 

Coronavirüs risk grubu nedir?

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre canlı hayvanlarla uğraşanlar (özellikle Uzak Doğu bölgesinde) en büyük risk altında olanlardır. Bunun haricinde hasta kişilerle yakın temas halinde olan aile bireyleri ve sağlık görevlileri de yine coronavirüs risk gurubunda yer alır. Ölüm oranları açısından ise 65 yaş üstü grup daha yüksek risk altındadır.

Coronavirüsünün semptomları nelerdir?

Coronavirüs hakkında şu ana kadar bilinen bilgiler doğrultusunda, semptomlar orta dereceli ya da şiddetli olabilmektedir. En çok gözlenen semptomlar; ateş, öksürük ve solunum güçlüğüdür. Burun akıntısı, coronavirüste bildirilmemiştir. Bu nedenle, burun akıntısı olmadan öksürük ve solunum güçlüğü ve ateş gözlendiğinde kesinlikle kalabalık yerlerden uzak durmak ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna baş vurmak çok önemlidir. Ciddi coronavirüsü vakalarında ise zatürre, böbrek yetmezliği ve ölüm meydana gelir.

Coronavirüs ölüm oranları nelerdir? 

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, virüsün mortalite (ölüm) oranını söylemek şu andaki bilgilere göre pek mümkün değildir. Buna rağmen, 24 Şubat 2020 tarihinde yayımlanan bir makale, Çin’de 11 Şubat itibariyle doğrulanmış (test ile konfirme edilmiş) vakalar üzerinden bir ölüm oranı çıkarımı sunmaktadır. Bu makaleye göre, 11 Şubat itibariyle Çin’de bulunan 72314 vakanın 44672 olgusu doğrulanmış olgulardır. Genel vaka ölüm oranı bu hastalarda %2,3 olarak bulunmuştur (44672 onaylı vakada 1023 ölüm). Yaşlara göre incelendiğinde ise 70-79 yaş arası vakalarda mortalite oranı %8’e yükselmektedir. Bu oranlara bakıldığında yaşlı nüfusun en yüksek risk altında olduğunu söylemek mümkündür. 

Coronavirüsü nasıl teşhis edilir?

Coronavirüs, PCR (polimerize zincir reaksiyonu) adı verilen bir testle teşhis edilir. Bu test ile sadece virüste bulunan genetik materyal çoğaltılarak kesin tanı koyulabilir.

Coronavirüs nasıl tedavi edilir?

Coronavirüs bir bakteri olmadığı için antibiyotikler işe yaramaz. Şu anda coronavirüse özgü bir tedavi yoktur. Ana tedavi, semptomatik tedavidir. Coronavirüs tedavisi ve coronavirüs aşısı geliştirme çalışmaları sürmektedir. Her virüs gibi coronavirüste de bağışıklık sistemini güçlü tutmak (yeterli kaliteli uyku, dengeli beslenme ve fiziksel aktivite) önemlidir.

Coronavirüsünden korunmak için nasıl önlemler alınabilir?

Coronavirüsün yayılmasını azaltmak veya enfeksiyondan korunmak için en temel önlem, temel hijyen kurallarına uymaktır. Bunlardan en önemlisi ellerin yıkanmasıdır. Zarflı virüsler sabun ile yıkanmaya, alkol ile dezenfekte edilmeye dayanıklı değillerdir. Bu nedenle, el yıkama alışkanlığı olan ve genel hijyen kurallarına dikkat eden toplumlarda bu virüsün yayılması daha yavaş

Sık Sorulan Sorulara Kısa Yanıtlar

Koronavirüs Nedir?

Coronavirüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. İnsanlarda, birkaç koronavirüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha ciddi hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. En son keşfedilen koronavirüs, koronavirüs hastalığına COVID-19 neden olur.

COVİD-19 Nedir?

COVID-19, en son keşfedilen koronavirüsün neden olduğu bulaşıcı hastalıktır. Bu yeni virüs ve hastalık, salgının Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde başlamasından önce bilinmiyordu.

COVİD-19′ un Belirtileri Nedir?

COVID-19’un en yaygın semptomları ateş, yorgunluk ve kuru öksürüktür. Bazı hastalarda ağrı ve ağrı, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, boğaz ağrısı veya ishal olabilir. Bu semptomlar genellikle hafiftir ve yavaş yavaş başlar. Bazı insanlar enfekte olur, ancak herhangi bir semptom geliştirmez ve kendilerini iyi hissetmezler. Çoğu insan (yaklaşık% 80) özel tedaviye ihtiyaç duymadan hastalıktan iyileşir. COVID-19 alan her 6 kişiden yaklaşık 1’i ağır hastalanmakta ve nefes almakta güçlük çekmektedir. Yaşlı insanlar ve yüksek tansiyon, kalp problemleri veya diyabet gibi altta yatan tıbbi sorunları olanların ciddi hastalık geliştirme olasılığı daha yüksektir. Ateş, öksürük ve nefes almada zorluk çeken insanlar tıbbi yardım almalıdır.

COVİD-19 Nasıl Yayılır?

İnsanlar COVID-19’u virüsü olan diğerlerinden yakalayabilir. Hastalık, kişiden kişiye, COVID-19’lu bir kişi öksürdüğünde veya nefes verdiğinde yayılan küçük damlacıklardan veya ağızdan yayılabilir. Bu damlacıklar kişinin etrafındaki nesnelere ve yüzeylere düşer. Diğer insanlar daha sonra bu nesnelere veya yüzeylere dokunarak, sonra gözlerine, burnuna veya ağzına dokunarak COVID-19’u yakalarlar. İnsanlar ayrıca, COVID-19’lu damlacıkları öksüren veya nefes veren bir kişiden damlacıklar halinde nefes alırlarsa COVID-19’u yakalayabilirler. Bu yüzden hasta olan bir kişiden 1 metreden (3 feet) daha uzak durmak önemlidir.

DSÖ, COVID-19’un yayılma yolları konusunda devam eden araştırmaları değerlendirmektedir ve güncellenmiş bulguları paylaşmaya devam edecektir.    

COVİD-19’a neden olan virüs hava yoluyla bulaşabilir mi?

Bugüne kadar yapılan çalışmalar, COVID-19’a neden olan virüsün esas olarak hava yerine solunum damlacıkları ile temas yoluyla bulaştığını göstermektedir. “COVID-19 nasıl yayılır?” Hakkındaki önceki cevaba bakınız.

COVİD-19 hiçbir semptomu olmayan bir kişiden yakalanabilir mi?

Hastalığın ana yolu öksüren biri tarafından atılan solunum damlacıklarıdır. Hiç semptomu olmayan bir kişiden COVID-19’u yakalama riski çok düşüktür. Bununla birlikte, COVID-19 olan birçok insan sadece hafif semptomlar yaşar. Bu özellikle hastalığın erken evrelerinde geçerlidir. Bu nedenle, COVID-19’u örneğin hafif bir öksürüğü olan ve hasta hissetmeyen birinden yakalamak mümkündür. DSÖ, COVID-19’un bulaşma süresi üzerine devam eden araştırmaları değerlendirmektedir ve güncellenmiş bulguları paylaşmaya devam edecektir.    

Hastalığı olan birinin dışkısından COVİD-19’u yakalayabilir miyim?

Enfekte bir kişinin dışkısından COVID-19’u yakalama riski düşük gibi görünmektedir. İlk araştırmalar bazı durumlarda virüsün dışkıda mevcut olabileceğini düşünse de, bu yoldan yayılma salgının ana özelliği değildir. DSÖ, COVID-19’un yayılma yolları konusunda devam eden araştırmaları değerlendirmektedir ve yeni bulguları paylaşmaya devam edecektir. Ancak bu bir risk olduğundan, banyoyu kullandıktan sonra ve yemekten önce ellerin düzenli olarak temizlenmesi başka bir nedendir. 

Kendimi Korumak Ve Hastalığın Yayılmasını Önlemek İçin Ne Yapmalıyım?

Herkes için koruma önlemleri

DSÖ web sitesinde ve ulusal ve yerel halk sağlığı otoritenizde bulunan COVID-19 salgınıyla ilgili en son bilgilerden haberdar olun. Dünyadaki birçok ülke COVID-19 vakalarını gördü ve bazıları salgınlar gördü. Çin ve diğer bazı ülkelerdeki yetkililer salgınlarını yavaşlatmayı veya durdurmayı başardılar. Ancak, durum tahmin edilemez, bu yüzden en son haberler için düzenli olarak kontrol edin.

Bazı basit önlemler alarak enfekte olma veya COVID-19’u yayma şansınızı azaltabilirsiniz:

  • Ellerinizi alkol bazlı bir el ile düzenli ve iyice temizleyin veya sabun ve su ile yıkayın.
    Neden? Ellerinizi sabun ve su ile yıkamak veya alkol bazlı el ovmak kullanarak ellerinizde olabilecek virüsleri öldürür.
  • Kendinizle öksüren veya hapşıran herkes arasında en az 1 metre (3 feet) mesafe bırakın.
    Neden? Birisi öksürdüğünde veya hapşırdığında, burun veya ağzından virüs içerebilecek küçük sıvı damlacıkları püskürtür. Çok yakınsanız, öksüren kişinin hastalığı varsa, COVID-19 virüsü de dahil olmak üzere damlacıklarda nefes alabilirsiniz.
  • Göz, burun ve ağza dokunmaktan kaçının.
    Neden? Eller birçok yüzeye dokunur ve virüsleri alabilir. Kirlendiğinde eller virüsü gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza aktarabilir. Oradan, virüs vücudunuza girebilir ve sizi hasta edebilir.
  • Sizin ve çevrenizdeki insanların iyi bir solunum hijyeni uyguladığından emin olun. Bu, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda ağzınızı ve burnunuzu bükülmüş dirsek veya doku ile kaplamak anlamına gelir. Ardından kullanılmış dokuyu hemen atın.
    Neden? Damlacıklar virüs yayıldı. İyi bir solunum hijyeni uygulayarak çevrenizdeki kişileri soğuk algınlığı, grip ve COVID-19 gibi virüslerden korursunuz.
  • Kendinizi iyi hissetmiyorsanız evde kalın. Ateş, öksürük ve nefes almada zorluk çekiyorsanız, tıbbi yardım alın ve önceden arayın. Yerel sağlık kurumunuzun talimatlarını izleyin.
    Neden? Ulusal ve yerel yetkililer bölgenizdeki durum hakkında en güncel bilgilere sahip olacaktır. Önceden aramak, sağlık uzmanınızın sizi hızlı bir şekilde doğru sağlık kuruluşuna yönlendirmesini sağlayacaktır. Bu ayrıca sizi koruyacak ve virüslerin ve diğer enfeksiyonların yayılmasını önlemeye yardımcı olacaktır.
  • En son COVID-19 etkin noktalarından haberdar olun (COVID-19’un yaygın olarak yayıldığı şehirler veya yerel bölgeler). Mümkünse, özellikle yaşlı biriyseniz veya diyabet, kalp veya akciğer hastalığınız varsa yerlere seyahat etmekten kaçının.
    Neden? Bu alanlardan birinde COVID-19’u yakalama şansınız daha yüksektir.
COVİD-19’un yayıldığı alanlarda (son 14 gün) ziyaret etmiş veya yakın zamanda ziyaret etmiş kişiler için koruma önlemleri
  • Yukarıda belirtilen yönergeleri izleyin (Herkes için koruma önlemleri)
  • Baş ağrısı, düşük dereceli ateş (37.3 C veya üstü) ve hafif burun akıntısı gibi hafif semptomlarla bile iyileşene kadar kendinizi iyi hissetmeye başlarsanız, evde kalarak izole edin. Birisinin size malzeme getirmesi veya dışarı çıkması, örneğin yiyecek almak için gerekliyse, diğer insanlara bulaşmamak için bir maske takın.
    Neden? Başkalarıyla temastan kaçınmak ve tıbbi tesisleri ziyaret etmek, bu tesislerin daha etkili çalışmasına ve sizi ve diğerlerini olası COVID-19 ve diğer virüslerden korumaya yardımcı olacaktır.
  • Ateş, öksürük ve nefes almada zorluk çekiyorsanız, derhal tıbbi yardım alın, çünkü bu solunum yolu enfeksiyonu veya diğer ciddi durumlardan kaynaklanabilir. Önceden arayın ve sağlayıcınıza en son seyahat veya seyahat edenlerle irtibat kurmasını söyleyin.
    Neden? Önceden aramak, sağlık uzmanınızın sizi hızlı bir şekilde doğru sağlık kuruluşuna yönlendirmesini sağlayacaktır. Bu ayrıca COVID-19 ve diğer virüslerin olası yayılmasını önlemeye yardımcı olacaktır.

COVİD-19′ a Yakalanma İhtimalim Nedir?

Risk, bulunduğunuz yere ve daha spesifik olarak, orada bir COVID-19 salgını olup olmadığına bağlıdır.

Çoğu yerde çoğu insan için COVID-19’u yakalama riski hala düşüktür. Bununla birlikte, artık dünyanın dört bir yanında hastalığın yayıldığı yerler (şehirler veya bölgeler) var. Bu alanlarda yaşayan veya ziyaret eden insanlar için COVID-19’u yakalama riski daha yüksektir. Hükümetler ve sağlık otoriteleri, yeni bir COVID-19 vakası tespit edildiğinde güçlü bir şekilde harekete geçiyor. Seyahat, hareket veya büyük toplantılarda yerel kısıtlamalara uyduğunuzdan emin olun. Hastalık kontrol çabalarıyla işbirliği yapmak COVID-19’u yakalama veya yayma riskinizi azaltacaktır.

COVID-19 salgınları, Çin’de ve diğer bazı ülkelerde gösterildiği gibi kontrol altına alınabilir ve iletim durdurulabilir. Ne yazık ki, yeni salgınlar hızla ortaya çıkabilir. Gittiğiniz veya gitmeyi düşündüğünüz durumun farkında olmanız önemlidir. DSÖ, dünya çapında COVID-19 durumu hakkında günlük güncellemeler yayınlamaktadır.

Bunları https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/ adresinde görebilirsiniz. 

COVİD-19 Hakkında Endişelenmeli Miyim?

COVID-19 enfeksiyonuna bağlı hastalık, özellikle çocuklar ve genç yetişkinler için genellikle hafiftir. Bununla birlikte, ciddi hastalığa neden olabilir: onu yakalayan her 5 kişiden yaklaşık 1’inde hastane bakımı gerekir. Bu nedenle, insanların COVID-19 salgınının kendilerini ve sevdiklerini nasıl etkileyeceğinden endişe etmesi oldukça normaldir.Endişelerimizi kendimizi, sevdiklerimizi ve topluluklarımızı korumak için eyleme geçirebiliriz. Bu eylemler arasında ilk ve en önemlisi düzenli ve kapsamlı el yıkama ve iyi solunum hijyeni. İkinci olarak, seyahat, hareket ve toplantılara getirilen kısıtlamalar da dahil olmak üzere, yerel sağlık otoritelerinin tavsiyelerini takip edin.

Kendinizi nasıl koruyacağınız hakkında daha fazla bilgi için  https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public

Kimler Ağır Risk Altında?

COVID-2019’un insanları, yaşlıları ve önceden mevcut tıbbi durumları (yüksek tansiyon, kalp hastalığı, akciğer hastalığı, kanser veya diyabet gibi) nasıl etkilediğini öğrenirken, diğerlerinden daha sık ciddi bir hastalık gelişiyor gibi görünüyor. 

Antibiyotikler COVİD-19’un Ölmesinde Veya Tedavisinde Etkili Midir?

Hayır. Antibiyotikler virüslere karşı çalışmaz, sadece bakteriyel enfeksiyonlar üzerinde çalışırlar. COVID-19’a bir virüs neden olur, bu nedenle antibiyotikler çalışmaz. Antibiyotikler, COVID-19’un önlenmesi veya tedavisi için kullanılmamalıdır. Sadece bir bakteriyel enfeksiyonu tedavi etmek için bir doktor tarafından yönlendirildiği şekilde kullanılmalıdır. 

COVİD-19′ u Tedavi Edecek Bir İlaç Var Mı?

Bazı batı, geleneksel veya ev ilaçları rahatlık sağlayabilir ve COVID-19 semptomlarını hafifletebilirken, mevcut ilacın hastalığı önleyebileceğine veya tedavi edebileceğine dair bir kanıt yoktur. WHO, COVID-19 için bir önleme veya tedavi olarak antibiyotikler de dahil olmak üzere herhangi bir ilaçla kendi kendine ilaç önermemektedir. Bununla birlikte, hem batı hem de geleneksel ilaçları içeren devam eden birkaç klinik çalışma vardır. DSÖ, klinik bulgular elde edilir edilmez güncellenmiş bilgi vermeye devam edecektir.

COVİD-19 İçin Bir Aşı Veya Herhangi Bir Tedavi Yolu Var Mıdır?

Henüz değil. Bugüne kadar, COVID-2019’u önlemek veya tedavi etmek için aşı ve spesifik bir antiviral ilaç yoktur. Bununla birlikte, etkilenenlerin semptomları hafifletmeye özen göstermesi gerekir. Ciddi hastalığı olan kişiler hastaneye yatırılmalıdır. Çoğu hasta destekleyici bakım sayesinde iyileşir.

Olası aşılar ve bazı spesifik ilaç tedavileri araştırılmaktadır. Klinik araştırmalarla test ediliyorlar. DSÖ, COVID-19’u önlemek ve tedavi etmek için aşı ve ilaç geliştirme çabalarını koordine etmektedir.Kendinizi ve diğerlerini COVID-19’a karşı korumanın en etkili yolları, ellerinizi sık sık temizlemek, öksürüğünüzü dirsek veya doku kıvrımı ile örtmek ve öksüren veya öksüren insanlardan en az 1 metre (3 feet) uzakta durmaktır.

COVİD-19 SARS İle Aynı Mıdır?

Hayır. COVID-19’a neden olan virüs ve 2003 yılında Şiddetli Akut Solunum Sendromu’nun (SARS) salgınına neden olan virüs genetik olarak birbiriyle ilişkilidir, ancak neden oldukları hastalıklar oldukça farklıdır.

SARS, COVID-19’dan daha ölümcül ama çok daha az bulaşıcıydı. 2003 yılından bu yana dünyanın hiçbir yerinde SARS salgını yaşanmadı.

Kendimi Korumak İçin Maske Takmalı Mıyım?

Sadece COVID-19 semptomları (özellikle öksürük) hastasıysanız veya COVID-19 olan birine bakıyorsanız bir maske takın. Tek kullanımlık yüz maskesi yalnızca bir kez kullanılabilir. Eğer hasta değilseniz ya da hasta olan birine bakıyorsanız o zaman bir maske harcıyorsunuz demektir. Dünya çapında maske sıkıntısı var, bu yüzden DSÖ insanları maskeleri akıllıca kullanmaya çağırıyor.

DSÖ, değerli kaynakların gereksiz yere israfından ve maskelerin yanlış kullanılmasından kaçınmak için tıbbi maskelerin rasyonel kullanılmasını tavsiye eder.

Kendinizi ve diğerlerini COVID-19’a karşı korumanın en etkili yolları, ellerinizi sık sık temizlemek, öksürüğünüzü dirsek veya doku kıvrımı ile örtmek ve öksürme veya hapşırma yapan insanlardan en az 1 metre (3 feet) uzakta durmaktır.

Bir Maske Nasıl Takılır, Kullanılır, Çıkarılır Ve Atılır?

  1. Bir maske sadece sağlık çalışanları, bakım görevlileri ve ateş ve öksürük gibi solunum semptomları olan kişiler tarafından kullanılmalıdır.
  2. Maskeye dokunmadan önce, elleri alkol bazlı bir el ovma veya sabun ve su ile temizleyin.
  3. Maskeyi alın ve gözyaşı veya delik olup olmadığını inceleyin.
  4. Hangi tarafın üst taraf olduğunu (metal şeridin olduğu yerde) yönlendirin.
  5. Maskenin doğru tarafının dışarıya baktığından emin olun (renkli taraf).
  6. Maskeyi yüzünüze yerleştirin. Maskenin metal şeridini veya sert kenarını, burnunuzun şekline göre kalıplayın.
  7. Maskenin dibini aşağı doğru çekin, böylece ağzınızı ve çenenizi kaplar.
  8. Kullandıktan sonra maskeyi çıkarın; maskenin potansiyel olarak kontamine olmuş yüzeylerine dokunmamak için maskeyi yüzünüzden ve kıyafetlerinizden uzak tutarken kulakların arkasındaki elastik halkaları çıkarın.
  9. Kullanımdan hemen sonra maskeyi kapalı bir kutuda atın.
  10. Maskeye dokunduktan veya attıktan sonra el hijyeni uygulayın – Alkol bazlı el ovma kullanın veya gözle görülür şekilde kirlenmişse ellerinizi su ve sabunla yıkayın.

COVİD-19’un İnkübasyon (Kuluçka) Süresi Ne Kadardır?

“Kuluçka dönemi”, virüsü yakalama ile hastalığın belirtilerini göstermeye başlama arasındaki zaman anlamına gelir. COVID-19 için kuluçka döneminin çoğu tahmini 1-14 gün arasında, en yaygın olarak beş gündür. Daha fazla veri elde edildikçe bu tahminler güncellenecektir.

İnsanlara Bir Hayvan Kaynağından COVİD-19 Bulaşabilir Mi?

Coronavirüsler hayvanlarda yaygın olan büyük bir virüs ailesidir. Bazen insanlar bu virüslerle enfekte olur ve daha sonra başkalarına bulaşabilir. Örneğin, SARS-CoV misk kedileriyle ilişkilendirildi ve MERS-CoV dromedary develer tarafından iletildi. COVID-19’un olası hayvan kaynakları henüz doğrulanmamıştır.  

Canlı hayvan pazarlarını ziyaret ederken olduğu gibi kendinizi korumak için hayvanlarla ve hayvanlarla temas eden yüzeylerle doğrudan temastan kaçının. Her zaman iyi gıda güvenliği uygulamaları sağlayın. Çiğ et, süt veya hayvan organlarını pişmemiş yiyeceklerin kontaminasyonundan kaçınmak ve çiğ veya az pişmiş hayvansal ürünleri tüketmekten kaçının.

Evcil Hayvanımdan COVİD-19’u Yakalayabilir Miyim?

Hong Kong’da enfekte olmuş bir köpeğin bir örneği olmasına rağmen, bugüne kadar bir köpeğin, kedinin veya herhangi bir evcil hayvanın COVID-19’u iletebileceğine dair bir kanıt yoktur. COVID-19 esas olarak enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda üretilen damlacıklar yoluyla yayılır. Kendinizi korumak için ellerinizi sık sık ve iyice temizleyin. 

DSÖ, bu ve diğer COVID-19 konuları hakkındaki en son araştırmaları izlemeye devam etmekte ve yeni bulgular ortaya çıktıkça güncellenecektir.

Virüs Yüzeylerde Ne Kadar Süre Hayatta Kalır?

COVID-19’a neden olan virüsün yüzeylerde ne kadar süre hayatta kaldığı kesin değildir, ancak diğer koronavirüsler gibi davranmaktadır. Çalışmalar, koronavirüslerin (COVID-19 virüsü hakkında ön bilgiler dahil) yüzeylerde birkaç saat veya birkaç güne kadar devam edebileceğini göstermektedir. Bu, farklı koşullar altında değişebilir (örn. Yüzey tipi, ortam sıcaklığı veya nemi).

Bir yüzeye bulaşabileceğini düşünüyorsanız, virüsü öldürmek ve kendinizi ve diğerlerini korumak için basit bir dezenfektanla temizleyin. Ellerinizi alkol bazlı bir el ovarak temizleyin veya sabun ve su ile yıkayın. Gözlerinize, ağzınıza veya burnunuza dokunmaktan kaçının.

Yapmamam Gereken Bir Şey Var Mı?

Aşağıdaki önlemler COVID-2019’a karşı etkili DEĞİLDİR ve zararlı olabilir:

  • Sigara içmek
  • Birden fazla maske takma
  • Antibiyotik almak

Her durumda, ateş, öksürük ve nefes alma zorluğunuz varsa, daha şiddetli bir enfeksiyon geliştirme riskini azaltmak için erken tıbbi yardım alın ve son seyahat geçmişinizi sağlık uzmanınızla paylaştığınızdan emin olun.

Daha fazlası için: https://www.who.int/

Paylaşmak önemsemektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir